Witlofschotel met mangochutney

Vroeger lang geleden kon je vele soorten groenten en fruit slechts een paar maanden per jaar kopen en eten. Ik weet nog hoe blij ik was als het aardbeientijd was: een paar weken lang smullen van aardbeien op brood, in de zelfgemaakte custardvla of gewoon zo. In het late najaar volgden de zelfgemaakte stoofpeertjes, die niet rood waren van kleurstof maar omdat ze uren hadden geprutteld op het fornuis. Zodra het winter werd kon ik mij al verheugen op de witlof. Wij aten die vooral op zondag als een soort salade met gekookte aardappelen, een gekookt ei en aangemaakt met mayonaise. Ook werd de witlof wel gekookt en dan met ham en kaas geserveerd als ovenschotel. Dit was een verwennerij die we vooral bij speciale gelegenheden aten zoals een kerstdiner. En wat was het jammer als het witlofseizoen voorbij was en ik maanden moest wachten tot het weer bij de groenteboer lag. Overigens was ik ieder jaar wel blij als de spruitjestijd voorbij was. Kon ik weer opgelucht ademhalen: de komende maanden geen grote groene bittere knikkers meer.
Het blijft vreemd dat nu vrijwel alle groenten en fruit het hele jaar door te koop is. Je merkt het bij de supermarkt enkel aan de prijs. Lage prijzen beteken dat het het juiste seizoen voor deze groente of dit fruit is.
Een jaar of wat geleden vond ik dit recept voor witlof. Bij voorkeur te eten in de winter.
Witlofschotel met mangochutney
Voor 4 personen
Ingrediënten
800 g geschilde kruimige aardappelen in stukken
Klontje boter
Flinke scheut melk
8 struikjes witlof
500 g gehakt
2 eetlepels kerrie
1/2 pot mangochutney
100 g geraspte kaas (bij voorkeur oude kaas)

Bereiding
Verwarm oven voor op 200 graden.
Kook de aardappelen in ca. 20 minuten gaar,
Halveer de witlof in de lengte,
Snij de bittere kern en onderkant af,
Kook de witlof ongeveer 5 minuten,
Giet de witlof af,
Giet de aardappelen af,
Stamp de aardappelen tot puree,
Voeg de melk en boter toe tot het een dikke smeuïge massa is,
Bak de gehakt rul,
Voeg kerrie toe,
Leg de stronken witlof in een ovenschaal,
Verdeel de mangochutney, het gehakt en de aardappelpuree er over,
Strooi de kaas er over
Zet de ovenschaal 20 minuten in de oven tot de kaas gesmolten is.

Eet smakelijk!

Shepherd's Pie : aardappelen, vlees en groenten op z'n Engels

Het leuke aan met z'n allen 's avonds aan tafel te eten is natuurlijk dat het gezellig is en goed voor de eetlust. Zien eten, doet eten. Al hoewel ik van sommige tafelgenoten liever niet zie hoe ze eten. ;-)
Daarnaast ontstaan de beste gesprekken aan tafel. Soms over (familie)geschiedenis: waarom gingen de Romeinen naar een badhuis of waar gingen jullie als kind vroeger naar toe op vakantie of vertel nog eens over tante x en oom y.
Gisteravond hadden we een heel gesprek over eten en dan met name over de verschillen tussen een Nederlandse cake (langwerpig van vorm, zoet) en een Amerikaanse/Engelse cake (wat wij taart noemen, rond, vaak met glazuur of marsepein). En de benaming van een Nederlandse cake in het Engels: bread. Een van de tafelgenoten die al een beetje Engels kan, wees op de gelijkenis met het woord brood. En niet alleen de woorden maar ook de vorm lijkt op elkaar: langwerpig en rechthoekig.
Op het menu stond Shepherd’s pie, hetgeen allereerst de vraag opriep of er schaapherder in verwerkt is. Tja, en leg dan maar eens uit waarom deze ovenschotel zo wordt genoemd. Ik heb verteld dat schaapsherders in Engeland dit graag eten en dat er ongetwijfeld vroeger lamsgehakt in verwerkt werd. De kleine vegetariër in spé vond het wel zielig dat de schaapherder zijn eigen schapen op at. Tot slot nog even uitgelegd dat een pie net zo iets is als onze taarten en quiches maar dan met een dakje in plaats van een bakje.
En zo werden al pratend de borden leeggegeten en waren ze helemaal vergeten dat ze eigenlijk geen aardappelpuree, wortelen of prei lusten…

Shepherd's Pie
Ingrediënten (voor 4 personen)
1 kg kruimige aardappelen, geschild en gekookt
Stukje roomboter
Ca. 1/4-1/2 mok melk
Peper, zout
500 g rundergehakt (of lamsgehakt)
1 ui, gesnipperd
Knoflook, 2 teentjes
4 winterwortelen, geraspt en in plakjes gesneden
8 stengels bleekselderij, gewassen en in dunne plakjes gesneden
4 stronken prei, in ringetjes gesneden en gewassen
Tijm, ½ eetlepel
Peper, zout
Flinke scheut kokend water
Paneermeel, klontjes boter

Bereiding
Verwarm de oven voor op 200 °C,
Stamp de aardappelen,
Voeg boter en melk toe,
Maak hiervan een smeuige puree,
Breng op smaak met peper en zout,
Bak de gehakt rul in een hapjespan,
Bak de ui en de knoflook een paar minuten mee,
Voeg de overige groenten toe,
Laat een paar minuten op hoog vuur bakken onder goed roeren,
Voeg een flinke scheut water toe,
Voeg tijm, peper en zout toe,
Draai het vuur zachter,
Laat het groente-vleesmengsel ongeveer 10 minuten stoven op laag vuur,
Schep het vlees-groentemengsel in een ovenschaal,
Verdeel de aardappelpuree er over,
Strijk de aardappelpuree glad met de bolle kant van een lepel,
Bestrooi de bovenkant gul met paneermeel,
Snij een stukje boter in kleine stukjes en verdeel die over het paneermeel,
Zet de Shepherd’s pie ongeveer 20 minuten in de oven,
Mocht de bovenkant dan nog niet bruin zijn, zet dan de Shepherd’s pie een paar minuten onder een hete grill.

Eet smakelijk!

Tip
Bij dit Engelse gerecht mag een typisch Engels dessert natuurlijk niet ontbreken. Je zou bijvoorbeeld mijn cupcaketrifle kunnen serveren.

Koken voor kinderen: macaroni met erwten en ham

Mijn uitgangspunt is dat onze kinderen alles moeten eten wat er op het bord ligt. Ik doe mijn best ze te laten wennen aan zoveel mogelijk verschillende smaken. Vele internationale keukens zijn hier al langs gekomen. Van Italiaans tot Indiaas en van Afrikaans tot Arabisch. Volgens mij is mijn opzet goed geslaagd. De kinderen eten net zo gemakkelijk couscous als stamppot. En vinden zowel foe yong hai als fritatta lekker. Als ze bij vriendjes of in een restaurant eten, eten ze met veel smaak hun borden leeg, omdat ze het leuk vinden om iets nieuws te proberen. Toch ondanks dit alles vinden ze uiteindelijk gemakkelijke smaken het allerlekkerst. Zoals rijstepap, wortelsoep of pasta bolognese. En niet te vergeten mijn macaroni met doperwten en ham. Een simpel gerecht in alle opzichten: eenvoudige smaak, snel en gemakkelijk klaar te maken en zeer budgetvriendelijk. Nu ik er over nadenk, het is natuurlijk ook een zeer geschikt recept voor studenten!

Macaroni met erwten en ham

Ingrediënten voor 4 personen
grote pot of blik doperwten
350 g tomaten, in stukje gesneden
200 ml slagroom
1 blikje tomatenpuree
300g ham, in blokjes gesneden
500 g macaroni, farfalle of fusilli
basilicum
parmezaanse of geraspte kaas
peper, zout

Bereiding
Kook de pasta gaar,
Verwarm intussen al roerend de tomatenpuree en de slagroom,
Zodra het bijna kookt erwten, ham en stukjes toevoegen,
Macaroni afgieten,
Erwten-hammengsel door macaroni roeren,
Aan tafel naar wens bestrooien met basilicum, geraspte kaas, zout en peper.


Serveertip
Maak van sla, komkommer en een vinagrette dressing (olie, azijn, peper en zout) een frisse, groene salade en serveer die erbij.

Foe Yong Hai voor studenten: snel, gemakkelijk en goedkoop

Tot grote vreugde van de kinderen at gisteren onze nicht van 18 mee. Ze zit net op kamers en eet geregeld samen met haar huisgenoten. Het lijkt haar leuk om haar huisgenoten eens te verrassen met een lekkere én gemakkelijk klaar te maken maaltijd die bovendien niet al te duur is. Ik heb voor haar Foe Yong Hai gemaakt, een van de favoriete gerechten van de kinderen. Volgens mij voldoet het gerecht aan alle eisen van de nicht en bovendien kan de kok zelf beslissen of het gerecht vegetarisch of niet wordt.
De nicht was erg tevreden over de Foe Yong Hai en gaat het volgende week koken voor haar huisgenoten!

Foe Yong Hai
voor 4 personen

Ingrediënten
8 eieren (2 per persoon)
(zonnebloem)olie
800 g Chinese groentemix of 800 g van zelfgesneden groenten naar keuze: prei, ui, paprika, taugé, witte kool, pepertje, champignons
250 g ham in blokjes gesneden (mag ook zonder of vervangen door tofu)
1 el nasikruiden of 2 el ketjap
2 mokken rijst
250 ml tomatensaus (mag uit pak, bv Heinz Frito of zelfgemaakt (uitje fruiten in olie, gesneden tomaten erbij, laten stoven tot tomaten een massa vormen en daarna alles door een zeef)
paar eetlepels gembersiroop of paar bolletjes gember, heel fijngesneden
zout, sambal
BereidingVerhit olie in een koekenpan,
bak 4 omeletten van de geklutste eieren,
houd de omeletten warm tussen 2 borden,
kook de rijst gaar volgens de aanwijzingen op het pak/de zak
verhit olie in een hapjespan, wok of diepe, grote koekenpan,
voeg de groenten toe,
bak de groente een paar minuten op hoog vuur,
voeg de kruiden of de ketjap en naar smaak zout toe,
laat de groente daarna paar minuten zachtjes stoven op laag vuur,
voeg de ham of tofu toe,
verwarm in een steelpan de tomatensaus met de gembersiroop.

Serveren
Leg op ieder bord een omelet,
schep op de helft van de omelet het ham-groentemengsel,
schep er een paar lepels saus over,
klap de omelet dubbel,
schep de rijst er naast,
sambal naar smaakt toevoegen.

Eet smakelijk!

Lichte noedelsoep voor zomerse dagen

Op de schaarse zomerse dagen wil ik vooral buiten zijn en genieten van het zonnetje. Koken doe ik dan het liefst zo snel en gemakkelijk mogelijk. Bijvoorbeeld een lichte noedelsoep met veel groenten. Als het heel mooi weer is en ik superlui ben, koop ik zelfs de groenten voorgesneden.
De kinderen maakt het allemaal niets uit. De soep staat hoog op hun lijstje van favoriete gerechten! Helaas niet vanwege de groenten, het zijn vooral de noedels en de bouillon die in de smaak vallen.

Oosterse noedelsoep
Ingrediënten
1 ui, gesnipperd
150-200 g groente per persoon : taugé prei, wortel, witte kool, paprika etc., gesneden
75 g kipfilet, per persoon, in blokjes
50 g noedels, per persoon, alle soorten noedels zijn mogelijk
1 teentje knoflook
1 tl sereh, citroengras
1 tl ketoembar, koriander
1tl gember
Bouillonpoeder/ blokjes naar smaak
Peper, zout, Sambal, ketjap, Thaise vissaus naar smaak
Olie
ca. ½ l kokend water per persoon

Bereiding
Verhit de olie in een soeppan,
fruit de ui tot dat deze glanst,
voeg de kipfilet toe en bak totdat die rondom wit is,
knijp de knoflook uit boven de pan, bak even mee,
voeg de groente toe, even laten meebakken,
giet het kokende water in de pan,
voeg sereh, ketoembar, gember, bouillonpoeder/blokjes toe,
voeg voor pittige smaak sambal en ketjap of Thaise vissaus naar smaak toe,
breng de soep aan de kook,
laat deze minstens een half uur pruttelen op een zacht vuur met deksel half op de pan,
voeg ongeveer 10 minuten voor etenstijd de noedels toe,
Breng de soep op smaak met peper en zout.

Serveertip
Schep de soep in kommen en leg in iedere kom een gehalveerd gekookt ei of wat reepjes omelet.

Drie gerechten uit Afrika, verrassend eenvoudig én lekker

In een ver verleden werkte ik als kok in een eetcafé. Het eetcafé werd gerund door uitsluitend vrijwilligers. Het geld dat overbleef werd, net als de fooienpot, geschonken aan uiteenlopende goede doelen. Ik heb er veel geleerd over koken onder tijdsdruk, koken voor grote groepen en een goed menu samenstellen. In de keuken hadden de koks de beschikking over twee ovens, een magnetron, zes gaspitten en vier warmhoudbakken. Het menu bestond altijd uit een soep en een salade vooraf . Een vleesgerecht, een visgerecht en iets vegetarisch. Een garnituur bestaande uit rijst/iets met aardappelen, warme groente en versiering. De desserts waren yoghurt met muesli, ijs met vruchten en/of slagroom en iets uit de keuken. Iedere drie weken vergaderden de koks over een nieuw menu. Iets wat vaak puzzelen was. Meer dan twee ovengerechten pasten niet in de ovens, meer dan twee gerechten die à la minute moeten worden gebakken was niet handig omdat de gasten dan te lang moesten wachten op hun bestelling, enz.
Op een gegeven moment werkten er redelijk wat koks bij het eetcafé die afkomstig waren uit (Noord)-Afrika. Bij de eerstvolgende vergadering is toen gekozen voor een Afrikaans menu.
Vandaag vond ik in een oud kookschrift de recepten voor de soep en twee hoofdgerechten, een met vlees en een zonder. Ze lijken mij nog steeds erg lekker en ik ga ze deze week voorzetten aan mijn kritisch proefpanel.

Algerijnse groentesoep (voorgerecht)

Ingrediënten voor 10 personen
1 prei
4 wortelen
1 koolrabi
3 stengels bleekselderij
2 aardappelen
1 courgette
100 g spinazie
3 tomaten
4 eetlepels olie
1 theelepel harissa (te koop bij Turkse/Marokkaanse supermarkt)
1 theelepel paprikapoeder
1 theelepel kaneel
zout, peper

Bereiding
Was, schil en snij alle groenten,
verhit de olie in een grote pan,
bak heel even de prei, wortelen, bleekselderij en de courgette,
voeg 2,5 liter water toe,
voeg de andere groenten en de kruiden toe,
soep aan de kook brengen,
soep in een half uur op zacht vuur met deksel op de pan laten pruttelen tot de groenten gaar zijn.


Groenten 'mafe' uit Senegal

Ingrediënten voor 12 personen
ca. 50 ml pinda/arachide olie
1 eetlepel marmite (te koop bij grote supermarkt) of trassi (te koop bij Surinaamse toko)
4 uien
2 blikjes tomatenpuree
600 gram pinda's
8 aardappelen
2 kleine witte kooltjes
8 winterwortelen
4 raapjes
100 gram spinazie
een halve kleine (fles)pompoen
4 tomaten
4 pepertjes

Bereiding
Was, schil en snij alle groenten, snipper de uien en hak de pepertjes fijn,
maal met behulp van een keukenmachine de pinda's tot pindakaas,
verhit de olie in een pan,
laat de marmite/trassi even meebakken,
voeg twee uien toe en fruit ze,
voeg 1,5 liter kokend water en de tomatenpuree toe,
voeg de gemalen pinda's toe,
laat het geheel een kwartier op een zacht vuur pruttelen,
voeg alle groente behalve de spinazie toe,
laat het geheel een half uur op een zacht uur pruttelen,
voeg de spinazie toe,
laat het geheel een kwartier op een zacht vuur pruttelen,
voeg na tien minuten de laatste twee uien en de gehakte pepertjes toe.

Overigens komt het allemaal niet zo nauw met de tijden, als de 'mafe' een half uur langer op het vuur staat, is het ook goed.

Lekker met gierst of couscous.


Nigeriaanse 'taushe' (stoofvlees)

Ingrediënten voor 12 personen
8 eetlepels olie
2 grote uien in ringen
2 kg runderborstlappen in blokjes gesneden
2 kg rijpe tomaten (ontveld en kleingesneden)
1 theelepel chilipoeder
4 vleesbouillonblokken of  6 eetlepels bouillonpoeder of 100 g daddawa (te koop bij ???)
1,5 kg pompoenblokjes,
500 g ongebrande pinda's
1 kg spinazie
zout, peper

Bereiding
Verhit de olie in een grote pan met dikke bodem,
fruit de uien,
voeg vlees, tomaten, chilipoeder, bouillonblokken/poeder en 0,5 liter water toe,
breng het vleesgroentemengsel aan de kook,
laat het geheel gedurende minimaal een uur met deksel op de pan zachtjes koken,
voeg de pompoen toe en laat die 20 minuten meekoken,
voeg pinda's en spinazie toe,
laat op zachtst mogelijk vuur nog een half uur sudderen.

Lekker met gierst of parelgort.